Kına Geceleri Hakkında Herşey
KINA GECESİ NEDİR ?

Kültür değerlerimizin ve halk kültürünün pek çok unsurunun bir araya getirildiği düğün törenleri, insan hayatında dönüm noktası olan sosyal olaylarının başında gelir. Bu törenler içindeki kimi uygulamalar, yani gelenek-görenek ve adetler, yörelere göre değişiklik göstermektedir. Düğün törenleri içinde yer alan ve gelinin baba evinde kalacağı son gece yapılan geleneksel uygulamalardan en önemlisi ise hiç şüphesiz “Kına Gecesi”dir. Kına gecesi çeşitli halk kültürü unsurlarından oluşmakla birlikte, bu gecede en çarpıcı uygulama ağıtlarla birlikte yakılan kınadır. Bu nedenle; hüzünlü, yanık bir ezgi ile söylenen, lirik özellikteki “Kına Ağıtları” ayrı bir önem arz etmektedir. Çünkü, düğünlerimizin tüm ağırlığı ve duygu yoğunluğu bu gecedeki kına yakma ve bu sırada gelini ağlatmak için söylenen ağıtlarla yaşanmaktadır.

Türk-İslam geleneğinde; hem sağlık, hem güzellik, hem de törensel açıdan özel bir yeri olan ve Dede Korkut Hikayelerinde de sözü edilen kına, Türk inanç sisteminde adanmış olmanın da işaretidir. Bunun içindir ki; “vatana kurban olsun” diye asker adayına, “Allâh’a kurban olsun” diye kurbanlık koçlara, “eşine kurban olsun” diye geline kına yakılır. Anadolu’nun her tarafında yaygın olan kına yakma geleneğidir.

Türkiye’nin çeşitli yörelerinde birbirine yakın adlar verilen bu geceye, Bursa’da “el kınası”, “has kınası”, Malatya’da “gelini kınaya çekme”, Muğla’da “kına düğünü”, Uluborlu’da “kına basma”, Ünye’de “baş bağlama” , Taşeli’de “gelin okşama” , Emirdağ’da “kızbaşı” , yaygın olarak da “kına gecesi” gibi adlar verilmektedir.
DAMAT KINASI NEDİR ?
DAMADA KINA YAKILIR MI ?
DAMADA NASIL KINA YAKILIR ?

Kına sadece geline yakılmayıp damada da kına yakılmaktadır. Anadolu’da evlenen erkeğe damat ya da güveyi denir. Damada yakılan kınaya da güveyi kınası adı verilir. Bu tören güvey evinde yapılır ve törene sadece erkekler katılır. Oğlana yakılacak kına genellikle kız evindeki törenden gönderilir. Kız evinde hazırlanan kınanın bir kısmı kıza yakılırken bir kısmı da bir tepsi üzerine konulup etrafı mumlarla süslenerek yanına konan baklava, çörek, börek vb. yiyecekle birlikte güveyi evine gönderilir. Kına töreni için toplananlar hocanın dua okumasından sonra yörelere göre değişen biçimlerde belli bir tören çerçevesinde ve eğlence ağırlıklı olarak kınayı yakarlar. Kimi yerlerde kına güveyinin avuç içine, kimi yerlerde serçe parmağına, kimi yerlerde sağ elinin tamamına kına yakılmaktadır. Kına yakılırken güveyinin avucunun içine arılık olsun diye arkadaşlarınca para koymak adettir. Ayrıca güveyinin eline kırmızı bir mendil sıkıştırılır. Sabah ilk gelen arkadaşı bu mendili alır.

DAMADA KINA YAKILIRKEN HANGİ MANİLER OKUNUR ?

Geline olduğu gibi güveyiye de kına yakılırken kına türküleri ve maniler okunur. Bunun ilginç örnekleri:

Güveyi baban şehre vardı mı
Halep kınası aldı mı
Yakın oğluma dedi mi
Güveyi güveyi kınan kutlu olsun
Yarin ağzı tatlı olsun

Tartıldın güveyi tartıldın
Terazi geldi tartıldın
Yalnız yatmaktan kurtuldun
Güveyi kınan kutlu olsun
Yarin ağzı tatlı olsun biçiminde görülmektedir.
KINA GECESİ NE ZAMAN YAPILIR ?

Geleneksel kına gecesi düğünden bir gün önce kız evinde yapılır. Günümüzde ise kına gecelerinin evlerden mekanlara taşması ile birlikte yapılan organizasyonların boyutları değişmiştir. Bu durumda kına gecenizi , düğün gününüzü yorgun bir şekilde karşılamamak adına en az 2 gün öncesinden yapmanız tavsiye edilmektedir. Bunun yanı sıra kına gecesi tarihinizi belirlerken , davet mekanınızın müsaitlik durumu ve davete il dışından yada yurt dışından katılacak olan misafirlerinizin durumunuda göz önünde bulundurmalısınız . Tüm bu detaylar dahilinde düğün gününden bir hafta önce organize edilen kına geceleri de olabilmektedir.
KINA GECESİ NEREDE YAPILIR ?

Geleneksel kına gecesi , kız evinde kadınlar arası bir eğlence ile yapılır. Ancak günümüzde düğünlerin önüne geçecek kadar gösterişli ve bir okadar da eğlenceli geçen kına geceleri , evlerden daha çok açık yada kapalı olmak üzere mekanların davet alanlarında kutlanmaktadır.
KINA GECESİ ORGANİZASYONU YAPILACAK MEKAN SEÇİLİRKEN NELERE DİKKAT EDİLİR ?

Kına gecesi yapılacak mekanı seçerken, nasıl bir kına istediğimize ve mekanın istediğimiz konsepte uygun olup olmadığına bakmamız gerekir. Örneğin, Osmanlı tarzı bir kına gecesi istiyorsak, bunun için seçeceğimiz yerin buna uygun olan tarihi bir mekan olması gerekir.

Eğer eğlence ağırlıklı ve modern tarzda bir kına istiyorsak, seçeceğimiz yer de modern bir mekan olmalı, hatta bir tekne bile olabilir. Özellikle dikkat etmemiz gereken detay ise yazın açık havada gerçekleşecek bir kına gecesi yapıyorsak, havanın yağışlı olması ihtimalini de göz önünde bulundurup, kapalı salonu olan bir mekan seçmemiz gerektiğidir.
KINA GECESİNE KİMLER DAVET EDİLİR ?

Özellikle büyük şehirlerde bazen erkeklerin de bulunduğu kına geceleri düzenlensede , aslında kına geceleri bayanlara özel bir gecedir. Kına gecesine , kız ve erkek tarafının yakın akraba ve arkadaşları davet edilir.
KINA GECESİNDE NE İKRAM EDİLİR ?
KINA GECESİ İKRAMLIKLARI NELERDİR ?

Adetlerimize göre kına gecelerinde gelen konuklara kuruyemiş ve içecek ikramında bulunulur. Ancak günümüzde kına geceleri evlerden taşıp mekanların davet salonlarında gerçekleştirildiğinden dolayı , kuruyemiş ve içecek ikramlarının yanı sıra , zeytinyağlılardan , ara sıcak ve ana yemek mönülerinden oluşan ikramlıklar da verilmektedir. Özellikle büyük şehirlerin yoğunluğu düşünülecek olursa , işyerlerinden gelecek olan konuklarınız , davete gelmeden önce yemek yeme fırsatı bulamayabilirler. Bu durumu düşünerek kuruyemiş ve içecek dışında konuklarınıza atıştırmalık da olsa açlıklarını bastıracak ikramlar sunmak mantıklı olabilir. Eğer mönülü bir mekanda kına gecesi yapmak için bir bütçe ayırmadıysanız , geceye katılacak yakın akrabalarınızdan , misafirlerinize ikram etmek üzere bazı hazırlıklar yapmalarını isteyebilirsiniz. Halanızın böreği , babaannenizin kısırı , teyzenizin kurabiyeleri şüphesizki 5 yıldızlı otellerin mönülerini aratmayacaktır. Hazırlanan bu ikramlıkları mekanınızın uygun bir bölümüne açık büfe olarak kurduğunuzda , hem kına gecesindeki samimiyeti yansıyıtır , hemde konuklarınıza hoş bir sunum yapmış olabilirsiniz.
KINA GECESİNDE NE GİYİLİR ?

Bazı yöresel gelenklere göre değişkenlik göstermekle birlikte ; kına gecesinin ilk saatlerinde bir abiye , daha sonra kına yakma merasimi ile birlikte de bindallı yada kaftan denilen yöresel kına kostümleri tercih edilmektedir. Seçilecek abiye kıyafet birazda giyineceğiniz kaftan yada bindallı modeline göre tercih edilebilir. Önceleri sadece kırmızı tercih edilen kaftan yada bindallı modelleri , günümüzde oldukça farklı renk ve model seçenekleri ile sizlere sunulmaktadır. Eğer kaftan yada bindallınızı kırmızı dışında bir model seçmiş iseniz ve illede kına rengini de bir şekilde gecenizde yaşamak istiyor iseniz , giyeceğiniz diğer abiye kostümünüzü kırmızı olarak seçebilirsiniz. Yada tam tersi bir mantık ile ilk saatlerde giyeceğiniz abiye kıyafetinizi istediğiniz her hangi bir renk tercih ederken , kına kostümünüzü kırmızı seçebilirsiniz. Her ne olursa seçmiş olduğunuz kostümleri belirlemiş olduğunuz kına konseptinize uygun olmasına dikkat etmelisiniz.
KINA GECESİNDE NE TÜR MÜZİKLER ÇALINIR ?
KINA GECESİ MÜZİKLERİ NELERDİR ?

Kadınlar arası yapılan kına gecesi eğlencesinde , eğlence tarzı aslında biraz da kadınlar matinetisi konseptindedir. Elbette kına yakma merasiminde söylenecek ağıtlar , maniler ve türküler olacaktır. Bunun dışında ise çiftetelliler , roman havaları , damat halayları , horonlar , mezdekeler ve gecenin sonlarına doğru da güncel pop parçaları tercih edilebilir. Kına gecesi eğlencesinde müzik seçimi çok önemlidir. Doğru bir seçim yapılmaz ise , konuklarınız geceye adapte olmayabilir ve bu durumda eğlenceniz sönük geçebilir. Kına geceniz için etkili olacak bir repertuar hazırlamak sanıldığı kadar kolay değildir. Ortalama 4 saat sürecek olan bu gecede birbirini tekrar etmeyecek ve en önemliside konuk kitlenize hitap edecek türde müzikler seçmeniz gerekir. Akışta ve eğlencede en sağlıklı ortamı yakalamak adına profesyonel bir destek almanız ise sizi oldukça rahatlatacaktır.
KINA GECESİ TÜRKÜLERİ NELERDİR ?
KINA GECESİNDE HANGİ TÜRKÜLER ÇALINIR ?
KINA GECESİ ŞARKILARI NELERDİR ?


Kına gecenizde tercih edeceğiniz türkülerden bazıları şöyledir.

Yüksek yüksek tepeler
Kınayı Getir Aney
Çayda Çıra
Oğlan Bizim Kız Bizim
Ben annemi isterim
Ağ elime mor kınalar
Altın tas içinde kınam ezilir
KINA GECESİ MANİLERİ NELERDİR ?
KINA GECESİNDE HANGİ MANİLER OKUNUR ?
YÖRELERE GÖRE KINA GECESİ MANİLERİ NELERDİR ?

BURSA YÖRESİNE AİT KINA GECESİ MANİLERİ
Güveyi baban Bursa’ya vardı mı?
Bursa kınası aldı mı?
Oğlum yakınsın dedi mi?
Güveyi kınan kutlu olsun
Yarin ağzı tatlı olsun

Önünde mumlar yanası
Allah bir oğul veresi
Güvey kınan kutlu olsun
Yarin ile ağzın tatlı olsun

BOLU YÖRESİNE AİT KINA GECESİ MANİLERİ
Altın tas içine kına ezilsin
Sabah olsun güzel yüzün yazılsın
Görümceler etrafına dizilsin
Gelinim kınan kutlu olsun
Burada dirliğin tatlı olsun

MUĞLA YÖRESİNE AİT KINA GECESİ MANİLERİ
Getirin gelini kına yakalım
Temizce arıca kına yakalım
Gelinin sözünü hep tutalım
A gelin a güzel kınan kutlu olsun
Güveyinin yanında sözün tatlı olsun

Hani bunun kaynanası
Kireç ocağında yanası
Kutlu olsun gelinin kınası
A kız a gelin kınan kutlu olsun
Orda da burada da dilin tatlı olsun

DİĞER YÖRELERE AİT KINA GECESİ MANİLERİ
Geline bak geline
Kına yakmış eline
Gelin kurban olayım
Senin tatlı diline

Kırat gemini gever
Düğün halkı seni öğer
Kızım kınan kutlu olsun
Söyle dillerin tatlı olsun

Tarlaya soğan ekerler
Etrafına çit çekerler
Gelin olacak kızın
Eline kına yakarlar
Gelin kunan kutlu olsun

Atladı geçti eşiği
Sofrada kaldı kaşığı
Büyük evin yakışığı
Kızım kınan kutlu olsun

Çattılar çatma taşını
Vurdular düğün aşını
Gelin kınan kutlu olsun
Evinde dirliğin tatlı olsun

Yağmur yağar urgan urgan
Kız üstünde telli yorgan
Güzel yataklarda çalkan
Bindiğin atlar etlensin
Gittiğin yollar otlansın
Gelin kınan kutlu olsun
Dirliğin düzenin tatlı olsun

Kebapçıların şişi
Gelinin inci dişi
Kınanız mübarek ola
Hazırlayın bahşişi

Uykum geldi esnerim
Bülbülü kafeste beslerim
Kınanız mübarek ola
Bahşişimi isterim

Kınası karılır tasta
Oğlan evi pek havasta
Kız anası kara yasta
Gelin kınan kutlu olsun
Orda dirliğin tatlı olsun

Kaya dibi karıncalı
Yani çifte görümceli
Hem dayılı hem amcalı
Gelin kınan kutlu olsun
Orda dirliğin tatlı olsun

Atlayıp geçer eşiği
Sofrada kalır kaşığı
Gelin evlerin ışığı
Gelin kınan kutlu olsun
Orda dirliğin tatlı olsun

Dağlarda gilik kurusu
Dibinde keklik sürüsü
Bu da ölümün yarısı
Kızım kınan kutlu olsun
Evinde dirliğin tatlı olsun

Bindirdiler Arap ata
Döndürdüler yönüm öte
Savuşturdu komşu kızlar
Komşu köyden daha öte
Anam kınan kutlu olsun
Kalanlar mutlu olsun

Elimi yuduğum arklar
Belimi verdiğim dutlar
İşte koydum gidiyorum
Silip süpürdüğüm yurtlar
Anam kınan kutlu olsun